به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانههای عمومی استان هرمزگان، مرضیه دیلمی نژاد؛ رئیس اداره کتابخانه های عمومی پارسیان، به مناسبت پانزدهم خرداد؛ روز بزرگداشت استاد فلسفه، رضا داوری اردکانی یادداشتی نوشت.
رضا داوری اردکانی، متولد ۱۳۱۲ در اردکان یزد، از برجستهترین فیلسوفان و متفکران معاصر ایران است که نام او با فلسفه، فرهنگ و اندیشه انتقادی گره خورده است. او طی بیش از شش دهه فعالیت علمی و فکری، با تأمل در مسائل بنیادین جامعه ایرانی، جایگاهی ماندگار در تاریخ تفکر معاصر به دست آورده است.
داوری اردکانی را میتوان از جمله اندیشمندانی دانست که کوشیدهاند فلسفه را از محدوده کلاسهای دانشگاهی فراتر برده و آن را به ابزاری برای فهم مسائل واقعی جامعه تبدیل کنند. از نگاه او، فلسفه صرفاً مجموعهای از مباحث نظری نیست، بلکه شیوهای برای اندیشیدن به «چیستی» و «چرایی» هستی و نیز راهی برای درک عمیقتر زندگی انسانی است.
وی همواره بر این باور بوده است که پیش از هرگونه استدلال و تحلیل، «دریافت اولیه مسائل» و قدرت پرسشگری، نقش اساسی در گشودن راه حلهای عملی دارد؛ همان چیزی که آن را جوهر تفکر فلسفی میداند.
یکی از محورهای اصلی اندیشه داوری اردکانی، توجه به نسبت میان سنت و تجدد و تلاش برای فهم هویت فرهنگی ایران در دوران معاصر است. او ضمن شناخت دستاوردهای جهان مدرن، همواره بر اهمیت تاریخ، فرهنگ و میراث فکری ایران تأکید کرده و کوشیده است امکان گفتوگویی میان سنت و جهان جدید را فراهم سازد.
از نگاه این فیلسوف، فهم وضعیت کنونی و اندیشیدن به امکانات آینده، شرط اساسی پایداری و تداوم تمدنی است؛ موضوعی که در آثار و تأملات او بهصورت پیوسته مورد توجه قرار گرفته است.
رضا داوری اردکانی با طرح مباحثی در حوزه فلسفه وجودی، نقد مدرنیته، توسعه و توسعهنیافتگی، و هویت ایرانی-اسلامی، از تأثیرگذارترین چهرههای فکری چند دهه اخیر به شمار میرود. از جمله آثار او میتوان به «نقد تجدد و درد توسعهنیافتگی»، «اخلاق در عصر مدرن»، «درباره غرب»، «ما و راه دشوار تجدد»، «فلسفه و بحران غرب» و «وضع کنونی تفکر در ایران» اشاره کرد.
او همچنین در آثار و مقالات خود، به بررسی نسبت اخلاق با علم، سیاست و دین در جهان مدرن، و نیز نقد تاثیرات تاریخی و فکری غرب بر جوامع غیرغربی پرداخته است.
داوری اردکانی از چهرههای ماندگار کشور و از دریافتکنندگان تندیس ویژه فارابی در نخستین جشنواره بینالمللی فارابی است و آثار او سهم مهمی در شکلگیری و گسترش ادبیات فلسفی معاصر ایران داشتهاند.
بیتردید، مهمترین میراث فکری او را میتوان در ترویج روح پرسشگری و تأکید بر ضرورت تفکر فلسفی در فهم انسان، جامعه و فرهنگ دانست؛ میراثی که فلسفه را نه صرفاً یک رشته دانشگاهی، بلکه شیوهای برای زیستن و اندیشیدن در جهان امروز معرفی میکند.
